Jij hebt vast ook zo'n collega die het altijd voor de wind lijkt te gaan. Die steengoed is in wat ‘ie doet, moeiteloos deadlines haalt, amper fouten maakt en op ramkoers ligt voor de volgende promotie. Oftewel: de Sven Kramer van de afdeling. Eén geruststelling. Dat kun jij ook. Met deze acht tips van psychologe Irma van Steijn word jij de beste.

1. Ken je eigen kracht

'Dat vind ik toch zo'n eigenwijs mannetje.' Hoe vaak Sven al niet verweten is dat hij veel te egoïstisch is. Toch is die karaktereigenschap juist zijn kracht. "Dat betekent echter niet dat je per se egoïstisch moet zijn om de beste te worden", weet psycholoog Irma van Steijn. " Afhankelijk van waar je de beste in wilt zijn, gelden er dus specifieke eigenschappen. Die eigenschappen kun je trainen, maar belangrijker nog: ze moeten van nature in je zitten. Ken je eigen kracht. Een promotie naar een teamleidersfunctie klinkt prachtig, maar past lang niet bij iedereen. Soms kan een stap omhoog dus eigenlijk een stap terug zijn omdat je simpelweg niet op je plek zit en dus minder goed presteert. Kies een expertise waarin jouw talenten, interesses en kennis samenkomen. Iets wat je leuk vindt en waar je van nature al aanleg voor hebt. Dan is het alleen een kwestie van perfectioneren om hierin de beste te worden.”

2. Maak vlieguren

Al in 1998 riep Sven als jongetje van amper 11 jaar tijdens een interview bij het Jeugdjournaal dat hij later de allerbeste zou worden. Tel het aantal trainingsuren op dat hij in die tussentijd maakte tot aan zijn eerste Olympische gouden medaille op de Spelen in Vancouver 2010 en je mond valt open. “Je kunt nog zo goed zijn, je zult ontzettend veel vlieguren moeten maken”, benadrukt Irma. "Dat vraagt om commitment, zelfdiscipline, grote opofferingen en ongekend veel doorzettingsvermogen. Oefening baart kunst."

3. Vergaar nieuwe expertise

De introductie van de klapschaats deed in 1996 heel wat stof opwaaien. Een handjevol doorgewinterde topschaatsers schudde destijds resoluut het hoofd. Dat zou nooit wat worden. Het bleek een desastreuze inschattingsfout. “Wie de beste wil zijn, moet meegaan met de laatste ontwikkelingen”, knikt Irma. “Daar hoort ook het vergaren van nieuwe kennis bij. Studeren naast je baan en up to date blijven is een behoorlijke opgave. Maar gelukkig leven we steeds meer in een samenleving waarin je werk en studie zelf kunt indelen. Een leven lang leren is niet meer weg te denken uit onze maatschappij.”

4. Leef gezond

Een gezonde mind & body zijn onmisbaar om optimaal te presteren. Wees gerust: niet iedere kilocalorie die je vanaf nu eet, hoeft te worden verantwoord zoals Sven dat doet. Maar gezond leven is niet alleen voor topsporters nodig om het beste uit zichzelf te halen, weet Irma. “Ook op de werkvloer is het belangrijk om fit te zijn. Denk aan genoeg slaap, voldoende beweging en gezond eten, zodat je lekker in je vel zit. In letterlijke en figuurlijke zin.”

5. Zorg voor die smile

Hoe serieuzer je bent, hoe zwaarder het leven. Daarom is lol maken onmisbaar. "Ook als je gefocust bent, zijn zelfspot en geintjes essentieel", vertelt Irma. "Neem atleet Usain Bolt, de snelste man ter wereld. Voordat hij van start gaat, geeft hij eerst een showtje weg. Het plezier straalt van zijn gezicht. Essentieel wanneer je om moet gaan met die hoge spanning. Je ziet dat topsporters die te gefocust zijn, minder presteren. Simpelweg omdat ze het niet kunnen relativeren. Je moet blijven spelen, spelen, spelen."

6. Oefen met falen

Het klinkt wellicht tegenstrijdig, maar om de beste te zijn moet je oefenen met falen. "Van mislukkingen leer je meer dan van successen”, legt Irma uit. Af en toe falen kan echter alleen wanneer je dat ook echt toelaat. “Je moet soms bewust situaties opzoeken die gedoemd zijn om te mislukken”, lacht ze. “Zo leer je om mislukkingen op te vangen en op te lossen. Daar word je veel sterker van dan wanneer alles altijd precies zo loopt als verwacht."

7. Omarm je stressreactie

Al jaren draait Sven zijn vertrouwde trainingsrondjes op het ijs van Thialf. “Om echt goed te worden is het noodzakelijk om dingen te doen die buiten je vertrouwde cirkeltje liggen”, benadrukt Irma. Dat brengt de nodige spanningen met zich mee. "Omarm die stressreactie", luidt het advies. "Van nature zorgt je lichaam er voor dat je bij een spannende situatie op scherp staat. Je concentratie is hoger, je hart pompt sneller en je bent alerter. Maak daar gebruik van in plaats van stress te zien als verzwakkende omstandigheid. Accepteer dat je zenuwachtig bent en laat die zenuwen juist in je voordeel werken."

8. Durf te shinen

Natuurlijk droomt iedereen ervan om net als Sven de hoogste trede van het podium te mogen beklimmen. Maar wie eenmaal tot boven opgeklommen is, wordt al snel door mensen uit z’n omgeving opgedragen om vooral met beide benen op de grond te blijven staan. Onzin, vindt Irma. “Durf te shinen. Je mag er best trots op zijn dat je ergens goed of zelfs de beste in bent. Waak er alleen voor dat jouw trots niet doorslaat naar arrogantie”, waarschuwt ze. “Want arrogantie overkomt zelfs de allerbeste.”